ବିଶ୍ୱ ଦରବାରରେ ଗୁଡ଼ାଖୁ

ଶୈଲେନ ରାଉତରାୟ

ଗୁଡ଼ାଖୁର ବିକ୍ରିବଟା
ଫଟୋ କ୍ରେଡ଼ିଟ୍ - ୱିକିମିଡ଼ିଆ କମନ୍ସ୍/ଶୈଳେଶ ପଟ୍ଟନାୟକ

ପରବର୍ତ୍ତି ସମୟର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅମଲା ଓ ଲେଖକ ଗଣନାଥ ଦାସ ୧୯୨୯ ମସିହାରେ କଲେଜିଏଟ୍ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀରେ ନାଁ ଲେଖାଇବା ପାଇଁ କଟକ ଯାଆନ୍ତି । ସେତେବେଳେ କିଛି କିଛି ପିଲା ଗୁଡ଼ାଖୁ ଘଷିବା ଆରମ୍ଭ କରିସାରିଥାଆନ୍ତି । ବିଶେଷତଃ ଦଶମ ଓ ଏକାଦଶ ଶ୍ରେଣୀରେ । 

କଲେଜିଏଟ୍ ଇସ୍କୁଲୁ ଛାତ୍ରାବାସରେ ଗଣନାଥଙ୍କର ଯେଉଁ ବଖରାରେ ଆସ୍ଥାନ, ସେଠି ରହୁଥାଆନ୍ତି ତିନିଜଣ ପିଲା । ସେଥିରୁ ଜଣେ ହେଲେ ଯାଜପୁର ଅଞ୍ଚଳର ଜଣେ ବଙ୍ଗାଳି ଜମିଦାରଙ୍କର ସନ୍ତାନ ଉମେଶ ବର୍ଦ୍ଧନ । ଜମିଦାରପୁତ୍ର ନିଜର ପିତୃଦେବଙ୍କର ଅଫିମ ଓ ତଜ୍ଜନିତ କୋଷ୍ଠକାଠିନ୍ୟରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ ଗୁଡ଼ାଖୁ ବ୍ୟବହାରରୁ କେବଳ ଗୁଡ଼ାଖୁ ସେବନଟିକୁ ଆପଣେଇଥାଆନ୍ତି । ଉମେଶ ବାବୁଙ୍କ ମତରେ ଗୁଡ଼ାଖୁ ହେଲା କୋଷ୍ଠକାଠିନ୍ୟର ଅବ୍ୟର୍ଥ ଔଷଧି । କୋଷ୍ଠକାଠିନ୍ୟ ବା କାହାର ନାହିଁ । ଏଣୁ ଗଣନାଥ ବାବୁ ଏହି ସମସ୍ୟାର ନିବାରଣ ନିମନ୍ତେ ବନ୍ଧୁଙ୍କଠାରୁ ମାଗି ନେଇ ଟିକିଏ ଟିକିଏ ଗୁଡ଼ାଖୁ ଘସିବାର ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତି ।

୧୯୩୧ ମସିହାରେ ଗଣନାଥ ବାବୁ ମାଟ୍ରିକି ପାସ କରି ରେଭେନ୍ସା କଲେଜରେ ଯୋଗ ଦିଅନ୍ତି ।  ସେତେବେଳକୁ ତାଙ୍କ ବଡ଼ ଭାଇ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଆଇନି ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଥାଆନ୍ତି । ଦୁଇ ଭାଇ ଛାତ୍ରାବାସରେ ଗୋଟିଏ ବଖରାରେ ରହିଲେ । ଏଣୁ କନିଷ୍ଠ ଦାସଙ୍କୁ ଲୁଚିଲୁଚି ପାଇଖାନା ଭିତରେ ଗୁଡ଼ାଖୁ ସେବନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଲା । 

କଲେଜ ସରିଲା । ବାବୁ ଚାକିରୀ ମଧ୍ୟ କଲେ । ଓ ତାହା ପରେ ବାହାଚୁରା ବି ହେଲେ । ସ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ ନିର୍ଘାତ କଟକି । ଗୁଡାଖୁର ଜନ୍ମସ୍ଥଳିର ମହିଳା ହୋଇ ମଧ୍ୟ ସେ ଥିଲେ ନିର୍ମମ ଭାବରେ ଗୁଡ଼ାଖୁ ବିରୋଧି । ମାତ୍ର ସ୍ତ୍ରୀ ଯେତେ କହିଲେ ମଧ୍ୟ ଗଣନାଥ ବାବୁ ଗୁଡ଼ାଖୁ ସେବନ ଛାଡ଼ିପାରିଲେ ନାହିଁ । 

ସରକାରି ଚାକର ହିସାବରେ ପାଇଟି କରିବା ଭିତରେ ସାମାଜିକ ପ୍ରଶାସନ ବିଷୟରେ ଶିକ୍ଷା ଓ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ପାଇଁ ଦାସେଙ୍କୁ ବିଲାତ ତଥା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେଶ ଭ୍ରମଣ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଲା । ଭ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଗଲାବେଳେ ଆପଣା ସାଥିରେ ଗୁଡ଼ାଖୁ ଡବାଟିଏ ଅବଶ୍ୟ ନେଇକରି ଯାଇଥାଆନ୍ତି । ବାବୁ ବିଲାତ ଯାଆନ୍ତି ୧୯୫୪ ମସିହାରେ । 

ସେତେବେଳକୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧର ଧୂଳି ବସିପଡ଼ିଥାଏ । ହେଲେ ତାହାର ଘନଘଟାର ସ୍ମୃତି ତାଜା ଥାଏ । ଡେଭୋନ୍‌ର ୟୁନିଭର୍ସିଟି କଲେଜ୍ ଅଫ୍ ଦି ସାଉଥ୍ ୱେଷ୍ଟ୍ ଅଫ୍ ଇଙ୍ଗ୍ଲଣ୍ଡ୍ (ବର୍ତ୍ତମାନର ଏକ୍ଜିଟର୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ) ରେ ଛଅ ମାସ ରହି ଗଣନାଥ ବାବୁ ସାମାଜିକ ପ୍ରଶାସନର ଅଧ୍ୟୟନ କଲେ ।  

ସେତେବେଳେ ସେ ରହୁଥିଲେ ମିସେସ୍ ଟୋଜର୍ ନାମକ ଜଣେ ଭଦ୍ର ମହିଳାଙ୍କର ଘରେ, ତାଙ୍କର ଅତିଥି ଭାବରେ । ମିସେସ୍ ଟୋଜର୍‌ଙ୍କର ବୟସ ପଚାଶ । ଭଦ୍ରମହିଳା ଜଣଙ୍କ ସଦାଶୟ । ଦାସ ବାବୁ କଲେଜେ ଯାଇଥିଲା ବେଳେ ବଖରା ସଜଡ଼ାସଜଡ଼ି କରିଦିଅନ୍ତି ।  

ଥରେ ରାତ୍ରଭୋଜନ ପରେ ହଠାତ୍ ଶ୍ରୀମତି ଟୋଜର୍ ଗଣନାଥ ବାବୁଙ୍କୁ ଧରିଲେ । ମ୍ୟାଡମ୍ ବଖରା ସଜାଡ଼ିଲା ବେଳେ ବୋଧହୁଏ ବାବୁଙ୍କର ଖୋଲା ବ୍ୟାଗ୍‌ଟି ତାଙ୍କ ଆଖିରେ ପଡ଼ିଛି । ଓ ସେଥିରେ ଦୁଶିଚି କାଳିଆ ଜିନିଷ ଭର୍ତ୍ତି ଗୋଟିଏ ଡବା । ଟୋଜର୍ ଧରିନେଇଛନ୍ତି ଯେ ଡବାଟି ଅହିଫେନର । ଗଣନାଥ ବାବୁ କିନ୍ତୁ ତାହା ଯେ ଅଫିମ ନୁହେଁ, କେବଳ ତମାଖୁର ଏକ ରୂପମାତ୍ର, ତାହା ବୁଝାଇଦେଇ ପାରିବାରୁ ତା’ ଏକ ମଧୁର ହାସ୍ୟରୋଳ ସୃଷ୍ଟି କଲା ଓ ପରିସ୍ଥିତିଟି ମେଣ୍ଟିଗଲା । 

ଇଂଲଣ୍ଡରେ ଛଅ ମାସ ବିତାଇ, ୟୁରୋପର କିଛି ଦେଶରେ ଶିକ୍ଷାଲାଭ ପାଇଁ ଭ୍ରମଣ ଇତ୍ୟାଦି କରି ଅମଲା ମହୋଦୟଙ୍କର ବୋଇତ ଯାଇଁ ଲାଗିଲା ସିଂହଳ ଦ୍ୱୀପରେ । ମାତ୍ର ସେଠି ବାବୁଙ୍କ ଭାଗ୍ୟ ବାମ ହେଲା ।  ଯେତେ ସାବଧାନତାର ସହିତ ଗୁଡ଼ାଖୁ ବ୍ୟବହାର କଲେ ମଧ୍ୟ ଲଙ୍କାରାଜ୍ୟରେ ପହଞ୍ଚିଲା ବେଳକୁ ଗୁଡ଼ାଖୁ ସରିଆସିଥିଲା । ନିଜର ଦୂରଦୃଷ୍ଟି ସହିତ ଅବଶ୍ୟ ଶ୍ରୀ ଗଣନାଥ ଦାସ ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିର କଳନା କରିପାରିଥିଲେ । ଏଣୁ ନିଜର ଜଣେ ବନ୍ଧୁ ଯାଦବଙ୍କୁ ସେ କହିଆସିଥିଲେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ଠିକଣାରେ ଗୁଡ଼ାଖୁର ଡବାଟିଏ ପଠାଇ ଦେବା ପାଇଁ । 

କଲମ୍ବୋରେ ପହଞ୍ଚିବାର କିଛି ଦିନ ପରେ ବାବୁ ଅବକାରି ଅଫିସିରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ତାରିଖରେ ହାଜର ହେବା ନିମନ୍ତେ ଏକ ଛାପା ନୋଟିସି ପାଇଲେ । ବାବୁ ଧାର୍ଯ୍ୟ ତାରିଖରେ ଯାଇଁ ଅବକାରୀ ବାବୁଙ୍କ ଅଫିସିରେ ହାଜର ହେଲେ । ହେଲେ ପହଞ୍ଚି ଦେଖିଲେ ଯେ ଜଳବାୟୁ କିଛି ଅନୁକୁଳ ନୁହେଁ । 

ମୂଳରୁ ହିଁ ସିଂହଳି ଅବକାରି ବାଲା ଧରି ନେଇଥାଆନ୍ତି ଯେ ଆମର ସୁଧାର ଭାରତୀୟ ଅମଲା ଜଣଙ୍କ ଅପରାଧି ବୋଲି । ବିଚରା ଗୁଡ଼ାଖୁ ପୁଣି ଭୁଲ ପରିଚିତିର ଶୀକାର ହୋଇ ସିଂହଳି କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅହିଫେନ ଭାବରେ ଗଣା ହୋଇଥାଏ । ନିରପରାଧ ଗୁଡ଼ାଖୁ ଯେ ଅଫିମ ନୁହେଁ ସେକଥା କଷ୍ଟମସ୍ ଅଫିସର ମାନିବାକୁ ନାରାଜ । 

ଅଗତ୍ୟା ଆଉ ବାଟ ନ ପାଇ ଗଣନାଥ ବାବୁ ଉପରିସ୍ଥ ଅଫିସରଙ୍କୁ ଭେଟିବା ପାଇଁ ଜିଗର କଲେ । ଆସିଷ୍ଟାଣ୍ଟ୍ କଲେକ୍ଟର୍‌ଙ୍କୁ ଭେଟିବା ପାଇଁ ଅଧ ଘଣ୍ଟା ଅପେକ୍ଷା କରିବା ପଡ଼ିଲା । ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲା କ୍ଷଣି ଆସିଷ୍ଟାଣ୍ଟ୍ କଲେକ୍ଟର୍ ସାହିବ ସାହେବୀୟ ଫଣା ଟେକି ଦଂଶିବାକୁ ବସିଲେ । ଜଣାଇଦେଲେ ଯେ ତଥାକଥିତ ଅଫିମତକ ତ ଜବତ ହେବ, ତାହା ସହ ହଜାରେ ଟଙ୍କା କଷ୍ଟମ୍ ବିଭାଗକୁ ଓ ଦୁଇ ହଜାର ଟଙ୍କା ଜରିମାନା ବାବଦକୁ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ । 

ଗଣନାଥ ବାବୁ ଯେତେ ଏହା ଗୁଡ଼ାଖୁ ଏବଂ ଗୁଡ଼ାଖୁ ଦନ୍ତମଞ୍ଜନର ଏକ ସାମଗ୍ରୀ ମାତ୍ର ଓ ସେ ନିଜେ ଜଣେ ଭାରପ୍ରାପ୍ତ, ଦାୟିତ୍ତ୍ୱସମ୍ପନ୍ନ ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀ ବୋଲି କହି ଅତିରିକ୍ତ ଜିଲ୍ଲାପାଳ ମହୋଦୟଙ୍କୁ ବୁଝାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ମଧ୍ୟ ତାହା ତାଙ୍କର ବୋଧଗମ୍ୟ ହେଲା ନାହିଁ । ଓଲଟା ଜେଲଦଣ୍ଡ ଭୋଗିବାର ଧମକ ମଧ୍ୟ ଶୁଣିବାକୁ ପଡ଼ିଲା । ଶେଷକୁ ସିଂହଳି ଅମଲା ଜଣଙ୍କ ଓଡ଼ିଆ ଅମଲାଙ୍କୁ ଗୁଡ଼ାଖୁ ଯେ ନିରୁତା ଦନ୍ତମଞ୍ଜନ ବୋଲି ତାହାର ପ୍ରମାଣ ଡବାରୁ ପଚାଶ ଗ୍ରାମ କାଢ଼ି, ତାକୁ ଘଷି ଦେବା ପାଇଁ କହିଲେ । 

ଆଉ ବାଟ ତ କିଛି ନାହିଁ । ଏଣୁ ଗଣନାଥ ବାବୁଙ୍କୁ ବସିବସି ପଚାଶ ଗ୍ରାମ ଗୁଡାଖୁ ଘଷିବାକୁ ପଡ଼ିଲା । ଗୁଡ଼ାଖୁ ଘଷା ସରିଲା ବେଳକୁ ମୁଣ୍ଡ ବୁଲାଉ ଥାଏ । ଆଉ ଉପାୟ ନ ପାଇ ସିଂହଳି ଅତିରିକ୍ତ ଜିଲ୍ଲାପାଳ ମହୋଦୟ ଗୁଡ଼ାଖୁ ଡବାଟି ଦାସବାବୁଙ୍କୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବା ପାଇଁ ଆଦେଶ ଦେଲେ । ମାତ୍ର ଏତେ ଅପମାନର ଶୀକାର ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାରେ ଗଣନାଥ ବାବୁଙ୍କର ଗୁଡ଼ାଖୁ ସେବନ ବନ୍ଦ ହେଲା ନାହିଁ । ତା’ କେମିତି ଯେ ବନ୍ଦ ହେଲା ତାହା ଆଉ ଏକ କାହାଣୀ ।  

ଟୀକା: ଏହି ଲେଖାଟି ପ୍ରଥମେ ପାକ୍ଷିକ ପତ୍ରିକା ‘ସମଦୃଷ୍ଟି’ରେ ଏକ ଭିନ୍ନ ଶୀର୍ଷକରେ ଛପିଥିଲା । ଏହାର ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ଗଣନାଥ ଦାସଙ୍କର ଆତ୍ମଜୀବନୀ ‘ସେକାଳ ଏକାଳ’ରୁ ନିଆଯାଇଛି । ପ୍ରବନ୍ଧଟି ପ୍ରଥମେ ଲେଖିବା ସମୟରେ ଲେଖକ ଅବହେଳାରେ ଗ୍ରନ୍ଥର ପ୍ରକାଶନର ବିବରଣୀ ଟିପିବାକୁ ଭୁଲିଯାଇଥିଲା । ଇଣ୍ଟର୍ନେଟ୍‌ରୁ ଉପଲବ୍ଧ ସୂଚନା ଅନୁସାରେ ବହିଟିର ପ୍ରକାଶନ ଭୁବନେଶ୍ୱରସ୍ଥ ସଂସ୍ଥା ସୁବର୍ଣ୍ଣରେଖା ୨୦୦୦ ମସିହାରେ କରିଥିଲେ । ହେଲେ ଏହା ଯେ ସଠିକ୍ ତାହା ଏ ଲେଖକ ହଲପ କରି କହିପାରିବ ନାହିଁ । 

Lover

Ramakanta Samantaray

Translated by Sailen Routray

 Sculpture titled 'Red Dragon' from 1985 during River Lee flooding (2023)
Artist: Jim Buckley (b. 1957)
Photo credit: Wikimedia Commons/Podstawko

Nothing could be made

while I kept on saying,

I'll make, I 'll make.

Always

a soft, deformed shape

of half made legs, of half made hands

arose and stood in front of oneself.

The magic ended 

in a sticky blackness

no matter how shiny

were the colours one daubed. 

One had to come back

with the hope that

someone someday will get it.

And it was impossible to return.

Now I hear

that no one understood anything.

Someone has created

 a god out of that half-made shape.

And someone else 

has opened the sanctum sanctorum

and is looking for the missing sculptor in earnest.

Note: The Odia original of this translated poem is sourced from the poetry collection 'Patha Asaranti', published in 2005 by Athena Books (Brahmapur). The poet Ramakanta Samantaray, born in 1972, has studied painting at the Bibhuti Kanungo College of Art and Craft (Bhubaneswar), and Odia Literature and Language at the Utkal University (Bhubaneswar). His doctoral work was a meditation on contemporary theatre in Odia. With this combination of literature, language, and the visual arts, he has been constantly working to create hybrid narratives. Apart from being a painter, he has also published fifteen books, including collections of poems and short stories, and novels. He has written and published articles on art, artists, and monographs in Odia. He presently lives and works in Bhubaneswar. 

ମାର୍କସ୍ ଅରିଲସ୍‌ଙ୍କର ବିଚାରମାଳା 

ଦ୍ୱିତୀୟ କାଣ୍ଡ - ନବମ ଓ ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ

ଅନୁବାଦକ - ଶୈଲେନ ରାଉତରାୟ

ଷ୍ଟଇକ୍ ଦାର୍ଶନିକ ଡାୟୋଜିନସ୍ ବାବିଲୋନିକସ୍‌ଙ୍କର ଚିତ୍ର
ଫଟୋ କ୍ରେଡ଼ିଟ - ୱିକିମିଡ଼ିଆ କମନ୍ସ୍

ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ

ଏହି ବ୍ୟାପାରଗୁଡ଼ିକ ସର୍ବଦା ସ୍ମରଣରେ ରଖ: ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ପ୍ରକୃତି କଅଣ: ତୁମ୍ଭ ନିଜର ସ୍ୱାତ୍ମ ପ୍ରକୃତି କଅଣ: ଏବଂ ଦୁହିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ କଅଣ ଅଟେ: କେଉଁ ବିଶାଳ ସମଷ୍ଟିର ତୁମ୍ଭେ କିଭଳି ବ୍ୟଷ୍ଟି ଅଟ । ତୁମ୍ଭେ ଯେଉଁ ବିଶାଳତାର ଅଂଶ ମାତ୍ର, ତହିଁର ପ୍ରକୃତିସଙ୍ଗତ ବାଣୀ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାରେ କେହି ତୁମ୍ଭକୁ ରୋକି ନ ପାରେ ।

ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ

ପାପ କର୍ମ ଗୁଡ଼ିକର ତୁଳନା କଲା ବେଳେ - ସାଧାରଣ ଭାବରେ ଜ୍ଞାତ ଭାବରେ ଯଦି ସେଗୁଡ଼ିକ ତୁଳନୀୟ ତାହାହେଲେ - ଥିଓଫ୍ରାଷ୍ଟସ୍ ଦାର୍ଶନିକ ସୁଲଭ ଢଙ୍ଗରେ, ଯଥାର୍ଥରେ କୁହନ୍ତି ଯେ, କାମନାରୁ ଜାତ ଅପରାଧ, ଆବେଗରୁ ଜାତ ଅପରାଧ ତୁଳନାରେ ଅଧିକ ଧର୍ତ୍ତବ୍ୟ । କାରଣ ଆବେଗର ବଶବର୍ତ୍ତି ମାନବ ନିଜର ବିବେକଠାରୁ ଗୋଟିଏ ପ୍ରକାରର ବେଦନା ଓ ବିଭଙ୍ଗ ଯୋଗୁଁ ଦୂରେଇ ଯାଇ ପାପ କର୍ମ କରିଥାଏ । ପରନ୍ତୁ କାମନାର ଦାସତ୍ତ୍ୱ ଯୋଗୁଁ ପାପଲିପ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ଦୁର୍ବଳ, ବିପ୍ରଦୂଷ୍ଟ ତଥା ନପୁଂସକ । 

ସେ ଜଣେ ଦାର୍ଶନିକର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ରକ୍ଷା କରି ଯଥାର୍ଥରେ କୁହନ୍ତି ଯେ, ସୁଖ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କରାଯାଇଥିବା ପାପ କଷ୍ଟରୁ ଜାତ ପାପ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ନିନ୍ଦନୀୟ । ଗୋଟିଏ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜଣେ ନିଜ ପ୍ରତି କରାଯାଇଥିବା ଅନ୍ୟାୟ ଯୋଗୁଁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ହରାଏ । ଅନ୍ୟଟିରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ନିଜର ବାସନା ପୂର୍ତ୍ତିର ଇଚ୍ଛା ଯୋଗୁଁ ସ୍ୱତଃସ୍ଫୁର୍ତ୍ତ ଭାବରେ ଜଣେ ପାପ କର୍ମରେ ନିଜକୁ ନିୟୋଜିତ କରେ । 

ଅନୁବାଦକୀୟ ଟୀକା: ଗ୍ରୀକ ଓ ବିଶ୍ୱ ଦର୍ଶନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରାଚୀନ ରୋମର ଚିନ୍ତକ ୧୬ତମ ସମ୍ରାଟ ମାର୍କସ ଅରିଲସ (୧୨୧-୧୮୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ) ଙ୍କର ଗ୍ରନ୍ଥ ମେଡିଟେସନସ ର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ରହିଛି । ଷ୍ଟଇକ୍ ଦର୍ଶନ ପରମ୍ପରାର ଏକ କ୍ଲାସିକ୍ ଭାବରେ ଏହାକୁ ଗଣାଯାଏ । ପୃଥିବୀସାରା ଏବେ ଷ୍ଟଇକ୍ ଦର୍ଶନ ପରମ୍ପରାର ପୁନରୁତ୍ଥାନ ଘଟୁଅଛି । ଗ୍ରନ୍ଥଟିର ଅନୁବାଦଟି ମୂଳ ଗ୍ରୀକ ଭାଷାର ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାନ୍ତରର ସାହାଯ୍ୟ ନେଇ କରାଯାଇଅଛି ।

Chest

Ramakanta Samantaray

Translated by Sailen Routray

The tower of the Cathedral of Saint Domnius, Split, Croatia
(as seen from the Vestibule of Diocletian's Palace)
Photo credit: Wikimedia Commons/Sumit Surai

You are telling me

to turn into a stone.

I won't.

I can't bear such hardness.

I can't break apart

again and again.

Turn me into a handful of soil.

A stone

under the harsh sunshine.

Dew

with the night's touch.

I'll become soil. 

I will become whole

after having broken apart.

Note: The Odia original of this translated poem is sourced from the poetry collection 'Patha Asaranti', published in 2005 by Athena Books (Brahmapur). The poet Ramakanta Samantaray, born in 1972, has studied painting at the Bibhuti Kanungo College of Art and Craft (Bhubaneswar), and Odia Literature and Language at the Utkal University (Bhubaneswar). His doctoral work was a meditation on contemporary theatre in Odia. With this combination of literature, language, and the visual arts, he has been constantly working to create hybrid narratives. Apart from being a painter, he has also published fifteen books, including collections of poems and short stories, and novels. He has written and published articles on art, artists, and monographs in Odia. He presently lives and works in Bhubaneswar. 

ବାଳ ବର୍ଗ ୧୪

ପାଲି ଧର୍ମପଦର ଓଡ଼ିଆ ପଦ୍ୟାନୁବାଦ

ଅନୁବାଦକ - ଶୈଲେନ ରାଉତରାୟ

ଫାରସୀ ଶୈଳୀର ଚିତ୍ରରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଅବତାର ଭାବରେ ବୁଦ୍ଧ (ସପ୍ତଦଶ ଶତାବ୍ବୀ)
ଫଟୋ କ୍ରେଡ଼ିଟ୍ - କିମିଡିଆ କମନ୍ସ୍

ଓଡ଼ିଆ ପଦ୍ୟାନୁବାଦ

ନିଜ ଠାରେ ଯେଉଁ ପରି ସମ୍ଭାବନା ନାହିଁ

ମୂର୍ଖ ସେହି ଭାବନାର କାମନା କରଇ ।

ଭିକ୍ଷୁକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟେ ଇଚ୍ଛେ ଅଗ୍ରସ୍ଥାନ

ପରକୂଳେ ଚାହେଁ ପୂଜା, ଆବାସରେ ଧନ ।୧୪। 

ମୂଳ ପାଲି ପଦ

ଅସତ୍ ଭାବନମିଚ୍ଛେତ୍  ପୁରସ୍କାରଂ ଚ ଭିକ୍ଷୂଷୁ ।

ଆବାସେଷୁ ଚ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟଂ ପୂଜାଃ ପରକୁଳେଷୁ ଚ ।୧୪।

ଅସତଂ ଭାବନମିଚ୍ଛେୟ୍ୟ ପୁରେକ୍କାରଞ୍ଚ ଭିକ୍ଖୁସୁ ।

ଆବାସେସୁ ଚ ଇସ୍ସରିୟଂ ପୁଜା ପରକୁଳେସୁ ଚ ।୧୪। 

ଅନୁବାଦକୀୟ ଟୀକା: ଏହି ଅଧମ ଅନୁବାଦକକୁ ପାଲି ଜଣା ନାହିଁ । ଏଣୁ ଏହି ପଦ୍ୟାନୁବାଦଟି ପାଇଁ ତାହାର ମୂଳ ସହାୟ ହେଲା  ପ୍ରଫେସର ପ୍ରହ୍ଲାଦ ପ୍ରଧାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପାଦିତ 'ପାଲି ଧର୍ମପଦ' ଗ୍ରନ୍ଥଟି, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ସଂସ୍କୃତ ରୂପାନ୍ତର ସହ ଓଡ଼ିଆ ଗଦ୍ୟାନୁବାଦ କରିଯାଇଛନ୍ତି । ଗ୍ରନ୍ଥଟିର ପ୍ରଥମ ସଂସ୍କରଣ ୧୯୭୮ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ । କିନ୍ତୁ ଏହି ଅନୁବାଦକ ୧୯୯୪ ମସିହାରେ କଟକସ୍ଥ ପ୍ରକାଶନ ସଂସ୍ଥା ଫ୍ରେଣ୍ଡ୍‌ସ୍‌ ପବ୍ଲିଶର୍ସ ଛାପିଥିବା ଦ୍ୱିତୀୟ ସଂସ୍କରଣଟି ବ୍ୟବହାର କରିଛି । ଏହା ଛଡ଼ା ଏହି ପଦ୍ୟାନୁବାଦ କରିବା ପାଇଁ 'ଦି ସେକ୍ରେଡ଼୍ ବୁକ୍ସ୍ ଅଫ୍ ଦି ଇଷ୍ଟ୍' ସିରିଜ୍‌ରେ ମାକ୍ସ୍ ମ୍ୟୁଲର୍‌ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପାଦିତ 'ଦି ଧମ୍ମପଦ' ଇଂରାଜି ଗ୍ରନ୍ଥଟିର ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ରୁଟ୍‌ଲେଜ୍ ଛାପିଥିବା ସଂସ୍କରଣଟିର ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି ।

The Declaration of Emergency

Manmohan Choudhury

Translated by Sailen Routray

Jayaprakash Narayan (1902-1979)
Narayan was a key figure in the opposition
to the emergency imposed by Indira Gandhi in 1975
Photo credit: Wikimedia Commons/Nehru Memorial Museum

It was the 27th of June. I had gone to my brother-in-law Sri Krusnapada Bhowmik’s house, to paint an oil portrait of my mother-in-law. Krusna was then a highly placed official with the police. I would have hardly painted for an hour or so, when the telephone rang. I picked the receiver, someone from Gunanidhi Bhavan was calling me. Kshetrabasi Pati informed me over phone that Jayprakash Ji and other leaders had been arrested at the crack of dawn. A state of emergency had been declared in the country. I immediately returned home, packing up my paints and brushes.  Hearsays bandied that the censoring of newspapers had started. However, the rules for this purpose were yet to be created. News reached the offices of newspapers courtesy organisations like PTI. The full range of the day’s events was published in a special edition of The Samaja and later when proper censorship was instituted, all those news items were made to fit the official structures. 

After speaking with others, it was decided that a meeting would be called that afternoon at our home to discuss this development. According to the decision, around twenty-five people from Cuttack were informed about this. They assembled at our place around four. Amongst them were Harekrushna Mahtab, Nilamani Routray, Purnachandra Parida, Srikanta Panda, Biraja Ray, Bou, Syamali Mahapatra, Biswambhara Parida, sarvodaya activists such as Surendra Mohanty, Kshetrabasi Pati, Nikunja Das, and Gopal Prasad Das, etc. Dada was at Angul, so he arrived later. There were a lot of speculation in the meeting. It was evident that the declaration of a state of emergency had stunned everyone. After a long discussion it was decided that it must be opposed and as there was no possibility of the truth coming out in newspapers, some steps needed to be taken to inform the people of the real situation.

It was decided that if a small pamphlet were to be published and distributed at the railway station and the Badambadi bus stand, it would reach across the whole of Odisha overnight. Hence, a pamphlet was drafted. When the question arose as to who all would sign it, it was agreed that it would come out with Ramadevi’s signature. It seemed some friends were reluctant to put their names down on paper. It was also seen later that among the friends assembled that day, a few remained silent and did not engage in the unsettled state of affairs.

The pamphlet was immediately printed in the Gramsevak press and activists took it to the Badambadi bus stand and the railway station and came back after distributing copies of the pamphlet. That evening it was raining heavily. But who cared? It was observed that people were very eager to have a copy of the pamphlet.

On the second day, dada came and a meeting was held again. In this meeting, it was decided that a civil disobedience agitation would be held against the declaration of emergency. Then Section 144 of the IPC had been imposed in Cuttack. Immediately, Biraja Ray, Shyamali Mahapatra and Surendra Mohanty came forward, and were arrested after sloganeering and attempting to lecture near Gourishankar Park. Another pamphlet came out the day after exhorting all Indians to oppose the imposition of the emergency. Arrests were expected any time and someone shared the news that there was an order to arrest nine people including Nabakrushna Choudhury. In the midst of all this, it was decided after a discussion that I would not immediately come out to be arrested. Instead, I would organise the movement against the emergency in hiding for five to seven days before showing up for civil disobedience.

However, when a place for my hiding was looked for, all those friends whose homes were proposed in the discussion were hesitant citing multiple problems. On the other hand, rumour had spread that dada would get arrested. Hence, he was waiting, having packed his clothes and books on 28th June. But nothing was heard about my arrest. Later some people said that in order to hoodwink us, some of our friends were fed with wrong information from official sources.

Meanwhile, after having made arrangements for sharing news with the activists in various districts, I had started writing a letter to Vinobaji. In the letter, I had written that, “Indira Gandhi’s intention to end democracy and institute an authoritarian regime is now evident and I request you to raise your voice in support of democracy and civil rights.” I had not finished writing this letter. It was quite late in the night and no arrangements could be made for me to stay elsewhere, and therefore, I slept there. The police arrived in the wee hours of the morning of the 29th of June at around three o clock. Dada was sleeping in the room along the corridor. He got up and said, “I’ve been waiting for you since yesterday.” Then he got ready, wrapping up his bedding, etc. Bou got this news in Thoriasahi over telephone. Nikunja and others also got up from sleep and reached there. We were all getting ready to bid adieu to dada, and some people had started picking up his bedding, when dada asked the police, “Could you please show me the warrant?”

Lo and behold! When we saw the warrant, it had my name on it. Then I started packing my clothes and bedding, etc. I ended the incomplete letter to Vinoba by just writing, “I am getting arrested before I could finish writing this letter.” I left the letter in Sumitra’s care, told her to mail it to Vinobaji and left. There were two sub-inspectors of police. After we sat in the jeep, the driver had some difficulty in starting it. In the end, we had to push the jeep. I sarcastically said, “Now the government’s condition is like this jeep. It does not move until it’s pushed.” The police inspectors smiled.

I was taken to the jail in Cuttack. The very familiar ward number seventeen… On reaching there, I saw that Madan Sahoo, Anadi Nayak, and Manmohan Mishra, etc., had just arrived after being arrested. Later, other fellow workers also arrived. Ashok Das from Jajpur was also amongst them. It was a lively mess and the day was spent in commotion.

Conversations, flights of imagination, rights of the first-class prisoners, discussions and arguments with prison officials regarding the expectations from the jail, all these went on and on. Slowly we started settling down on our respective platforms. The readers might remember that I had described before that in prisons there were platforms that were six feet long and two and half feet wide, which were meant for the prisoners to sleep on. On one end of it lay a ridge that functioned as a pillow. You were meant to spread blankets and sheets on top of this and use it for sleeping and sitting.

We were getting ready to settle down in ward number seventeen. However, something else had been planned for me. At around ten in the night of the third day, Manmohan Mishra, Ashok Das and I were called and told that we would be taken elsewhere. We bundled up our belongings and went to the jail’s gate. I started singing a song of Kazi Nazrul–

কারার ঐ লৌহ কপাট

ভেঙে ফেল কর রে লোপাট

রক্ত জমাট শিকল পুজোর পাষাণ বেদী

The prison’s iron gates —

Break them, shatter them!

Destroy the blood stained stone altar

where chains are worshipped.

We were made to sit in two jeeps. The vehicles started moving towards Buxibazar and soon crossed the river Mahanadi and went further. Ashok babu and I were in one vehicle. The police officials made no reply when we asked them where we were being taken to. There was a desire to shout slogans while passing through the bazar, but it was eleven in the night and all the shops were shut. No one moved about on the streets. Who would hear our slogans?

The vehicle carrying Ashok and I started moving towards the road to Dhenkanal. It seemed we were being taken to either Dhenkanal or Angul. It could have been Sambalpur as well. However, the vehicle stopped in front of the gate of the jail in Dhenkanal at around one in the night and after dropping me there, the police officials left with Ashok. The jailer took me with him to a small ward located in a corner of the prison. I was alone there. I fell asleep in no time.

Note: This is a translation of a chapter from 'Kasturi Mruga Sama', the autobiography of Manmohan Choudhury (1915-2003). Choudhury was a freedom fighter and sarvodaya activist from Odisha who participated in almost all the popular socio-political movements of his times that happened in the state. He was also a noted writer of non-fiction in the Odia language who won major awards for his writing.

ପାଣିରେ ପାଣିରେ ପାଣିରେ ପାଣି 

ଶୈଲେନ ରାଉତରାୟ

ରେମୁଣାର କ୍ଷୀରଚୋରା ଗୋପିନାଥ ମନ୍ଦିରର ଭିତରର ଦୃଶ୍ୟ
ଫଟୋ କ୍ରେଡ଼ିଟ୍ - ୱିକିମିଡିଆ କମନ୍ସ୍/ଅପୂର୍ବ୦୧୩

ଓଡ଼ିଶାରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କର ମୌଳିକ ଶିକ୍ଷା ଦର୍ଶନରେ ପ୍ରୟୋଗ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଶ୍ରୀ ଶରତଚନ୍ଦ୍ର ମହାରଣାଙ୍କର ନାମ ସୁପରିଚିତ । ସେ ଗାନ୍ଧୀବାଦୀ ସାମାଜିକ କର୍ମୀ ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ମହାରଣାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ, ଶିକ୍ଷାବିତ ଚନ୍ଦ୍ରମୋହନ ମହାରଣାଙ୍କର ପୁତ୍ର ତଥା ଗୋପବନ୍ଧୁ ଚୌଧୁରୀ ଓ ରମାଦେବୀଙ୍କର ଜାମାତା । ମାତାଙ୍କର ନାମ ରାସମଣି ଦେବୀ । 

ଶରତ ବାବୁଙ୍କର ଜନ୍ମ ୧୯୦୯ ମସିହାରେ । ତାଙ୍କର ପୈତୃକ ଗ୍ରାମ ହେଲା ବାଲେଶ୍ୱରର ରେମୁଣା ଥାନାର ଚୌଧୁରୀବାଗ୍ । ସେତେବେଳେ ବାଲେଶ୍ୱରରୁ ଗାଁକୁ ଯିବା ପାଇଁ ସଡ଼କ ନଥିଲା । ଶାଳବଣି ଗାଁର ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ବିଲଗହିର ଦେଇ ଚଲାବାଟ ଥିଲା । ସେଇ ଶାଳବଣିରେ ତାଙ୍କ ଗୋସେଇଁ ବାପାଙ୍କ ବାପ ଗୁରୁପ୍ରସାଦ ମହାରଣାଏ ଗୋରାପୋଖରି ବୋଲି ଗୋଟିଏ ତଡ଼ାଗ ଧର୍ମ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଖୋଳାଇଥିଲେ । ନିର୍ଘାତ ଗ୍ରୀଷ୍ମରେ ମଧ୍ୟ ସେଥିରେ ପାଣି ରହୁଥିଲା । ହେଲେ ଜଳ ଦାନ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପୋଖରିଟି ଖୋଳାଯାଇଥିବାରୁ, ମହାରଣା ପରିବାରର କେହି ଗୋରାପୋଖରିର ପାଣି ବ୍ୟବହାର କରୁନଥିଲେ ।

ସେତେବେଳେ ଚୌଧୁରୀବାଗ୍ ପରି ରେମୁଣା ଆଖପାଖର ଗାଁମାନଙ୍କରେ ପକ୍କା କୂପ ବା ନଳକୂପ ପ୍ରାୟତଃ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁନଥିଲା । ସେତେବେଳେ ବଙ୍ଗାଳୀ ସାହିରେ ଗୋଟିଏ, ରେମୁଣା ବଜାରର ଚାଉଳ ଖଳାରେ ଗୋଟିଏ, କ୍ଷୀରଚୋରା ମନ୍ଦିରର ରୋଷେଇ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ କୂଅ ଗୋଟିଏ ଓ ପୁରୀ ଗୋସେଇଁ ମଠ ଭିତରେ ଏକ ଛୋଟ କୂପ ଥିଲା । ଏହା ଛଡ଼ା ସେହି ଅଞ୍ଚଳରେ କୂପର ଦେଖାଦର୍ଶନ ନଥିଲା । କାରଣ,  ସେ ଅଞ୍ଚଳର କୁମ୍ଭାରମାନେ ମାଟି ନନ୍ଦ ନିର୍ମାଣର ପ୍ରକ୍ରିୟା ସହିତ ପରିଚିତ ନଥିଲେ । ପୋଖରି ଇତ୍ୟାଦି ହିଁ ଜଳର ଆବଶ୍ୟକତା ମେଣ୍ଟାଉଥିଲେ ।

ବଡ଼ ପୋଖରି ଭିତରେ ଥିଲା ବ୍ରଜ ପୋଖରି, ଚହଟା ପୋଖରି ଓ କୂଟ ପୋଖରି । ଏହା ଛଡ଼ା ନାନାଦି କୁନି କୁନି ପୋଖରି ଓ ଗଡ଼ିଆ ଇତ୍ୟାଦି ମଧ୍ୟ ଥିଲା । ଲୋକେ ପାନୀୟ ଜଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏହି ସବୁ  ପୋଖରି ଓ ଗଡ଼ିଆ ଇତ୍ୟାଦିର ଜଳ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ । ଏହା ଛଡ଼ା ଏହି ପୋଖରିଗୁଡ଼ିକର ଜଳ ଶୌଚ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର ହେଉଥିଲା । ଏଥିରୁ ସେହି ସମୟର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଚେତନତା ଅନୁମେୟ । 

ଗୋଟିଏ ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତ ଓ ଶିକ୍ଷିତ ପରିବାର ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶରତ ବାବୁଙ୍କ ଘରେ ମଧ୍ୟ ଏପରି ଚଳଣି ଥିଲା । ତାଙ୍କ ଗୃହର ନୈରୁତ କୋଣରେ ଅଭି ନାମକ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଗଡ଼ିଆ ଥିଲା । ସେହି ଗଡ଼ିଆର ପାଣି ତାଙ୍କ ଘରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା । ଗଡ଼ିଆଟିର ପାଣି ଅବଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଥିଲା । ଏହି ଗଡ଼ିଆଟି ନିକଟର ଅନେକ ପଡ଼ାଙ୍କର ଜଳକଷ୍ଟ ଦୂର କରୁଥିଲା । 

ଶରତ ବାବୁଙ୍କର ପିତା ୧୯୨୯ ସାଲରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସଙ୍ଗତିସମ୍ପନ୍ନ ଶିକ୍ଷା ବିଭାଗର କର୍ମଚାରୀଟିଏ ହୋଇ ମଧ୍ୟ, ନିଜ ଘରବାଡ଼ିରେ ବା ଗ୍ରାମରେ କୂପଟିଏ ଖୋଳାଇ ନଥିଲେ । ଅସନା ପାଣି ପିଇ ହଇଜା ଯୋଗୁଁ ଶରତ ବାବୁଙ୍କର ମାତୃବିୟୋଗ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ଛଡ଼ା ତାଙ୍କର ବଡ଼ ଭାଇଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଦୁଇ ବର୍ଷର ଶିଶୁ କନ୍ୟା ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲା । ଅବଶ୍ୟ ଛୁଟି ଦିନମାନଙ୍କରେ ଗ୍ରାମରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କର ପିତା ଚନ୍ଦ୍ରମୋହନବାବୁ ପୁରୀ ଗୋସେଇଁ ମଠରୁ ଓ ରେମୁଣାର ଡାକ୍ତରଖାନାର କୂଅରୁ ପାଣି ଅଣାଉଥିଲେ ।  କେବଳ ଏହି ଛୁଟି ଦିନମାନଙ୍କରେ ହିଁ ସଫା କୂଅ ପାଣି ପରିବାରରେ ବ୍ୟବହାର ହେଉଥିଲା ।

ଏହାର ବହୁ ପରେ ଶରତବାବୁଙ୍କର ଭାଇ ଲୋକନାଥ ମହାରଣା ୧୯୫୨-୫୨ ମସିହାରେ ଗୋଟିଏ ସିମେଣ୍ଟର ରିଙ୍ଗ‌୍‌ୱେଲ୍ ନିର୍ମାଣ କରିବାର ସଙ୍କଳ୍ପ କଲେ । ଏଥି ପାଇଁ ସେ ଗାଆଁର ଲୋକମାନଙ୍କଠାରୁ ଘର ପିଛା ପାଞ୍ଚ ଛଅ ଟଙ୍କା ଲେଖାଏଁ ଆଦାୟ କଲେ । ଏଥିରେ ନିଜର ହଜାରେ ବାରଶହ ଟଙ୍କା ଯୋଡ଼ିଲେ । ହେଲେ ଗାଁର ସବୁ ଲୋକ ଚାନ୍ଦା ଦେଲେ ନାହିଁ । ଏଥିକୁ ଲୋକନାଥ ବାବୁ ଗୁମାନ କରି କୂଅ କରାଇ ଦେଲେ ନାହିଁ । 

ଶେଷକୁ ଶରତ ବାବୁ ନିଜର ଭଗ୍ନୀ ଟୁନିଙ୍କୁ ନିଜର ଗହଣା ବିକ୍ରୟ କରି କୂପଟିଏ ଖୋଳିବା ପାଇଁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତାଇବାକୁ ଲାଗିଲେ । ଏଥିରେ ଲୋକନାଥ ବାବୁଙ୍କର ମତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଲା । ସେ ନିଜ ହାତରୁ ପନ୍ଦରଶହ ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ କଲେ । ତାଙ୍କର ନିଜ ପୈତୃକ ଘରଠାରୁ ଅଧ କିଲୋମିଟର ବାଟରେ ଗୋଟିଏ ସର୍ବ ସାଧାରଣ ଜାଗାରେ କୂପଟିଏ ଖୋଳାଇଦେଲେ । ସେ ଅଞ୍ଚଳର ସଫା ପାଣି ପାଇଁ ତିରୋଟ ସାମାନ୍ୟ ଭାବରେ ଦୂର ହେଲା ।

ଟୀକା: ପାକ୍ଷିକ ପତ୍ରିକା 'ସମଦୃଷ୍ଟି'ରେ ପ୍ରଥମ ଛପିଥିବା ଏହି ଲେଖାଟିର ଉପାଦାନ ଶ୍ରୀ ଶରତଚନ୍ଦ୍ର ମହାରଣାଙ୍କର ଆତ୍ମଜୀବନୀ 'ଅନୁଭବମାଳା'ର ପ୍ରଥମ ଭାଗରୁ ସଙ୍ଗୃହିତ । ବହିଟିର ପ୍ରଥମ ସଂସ୍କରଣ ଭୁବନେଶ୍ୱରସ୍ଥ ସଂସ୍ଥା ଶିକ୍ଷାସନ୍ଧାନ ୨୦୦୫ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ କରିଥିଲେ ।